Gippokrat anı qullanğan. Äbuğalisina bu xaqta üzeneñ kitabında yazğan. Häm küp keşe bügen dä bu ısulğa möräcäğat itä.
4000 yıllık däwalaw ısulı: banka quyu terapiyäse. Ämmä ul döres êşlänmäsä, nişlärgä? Ul çaqta, däwalaw urınına, sez citdi sälamätlek problemasına yulığırğa mömkin. Äydägez, närsägä iğtibar itärgä häm monı niçek êşlärgä ikänen bergäläp öyränik...
Soñğı yıllarda keşelär sälamätleklären nığıtu öçen törle ısullarğa möräcäğat itä. Bu êzläw qısalarında traditsion häm östämä meditsina praktikaları kön sayın kübräk iğtibarnı cälep itä. Akupunkturadan sölek terapiyäsenä, aromaterapiyädan ozon qullanuğa qadär küp ısullarnı üz eçenä alğan bu praktikalar ruxi häm ğomumı tormış balansı, fizik sälamätlek öçen çişeleşlär täqdim itä. Bu ısullarnıñ berse - vakuumlı banka quyu. Bügen bez kön tärtibendä bulğan bu praktikanı centekläp qarıybyz. Xäzer min sezneñ belän Sälamätlek saqlaw fännäre universitetınıñ Ümraniye uqıtu häm tikşerenü xastaxanäseneñ Ğailä meditsinası klinikasında dotsent häm uqıtu koordinatorı Söläyman Ärsoynıñ “TRT Xäbär” kanalına birgän mäğlümatın urtaqlaşırmın.
Banka quyu närsä ul häm niçek yasala?
Xalıq arasında “hicama” bularaq ta bilgele banka quyu yulı belän däwalawnıñ yaqınça 4 meñ yıllıq tarixı bar.
Dotsent tabib Söläyman Ärsoy bu traditsiyäne bolay añlata: meditsinanıñ atası Gippokrat häm borınğı Rim tabibı Galen üz praktikalarında banka quyu terapiyäsen kiñ qullanğan. Äbuğalisina üzeneñ mäşhür "Äl-Qanun fit-Tibb" ("Meditsina qanunı") kitabında hicama terapiyäsen bik centekläp tikşergän. Êlek pıyala stakannar belän başqarılğan bu protsess xäzer ber tapqır qullanıla torğan bankalar belän yasala. Şulay itep, ul tögäl genä niçek êşlänä? Tabib Ärsoy anıñ här adımın añlata: "Bez tiregä vakuumlı bankalar quyabız. Bu tiredä gömbäzsıman struktura barlıqqa kiterä. Ägär bez bu êtapta tuqtalsaq, anı "qorı banka quyu" dip atıybız. Ägär bez anda kisek yasasaq, yağnı skalpel belän bik az kisep, annan qan alsaq, bez ikençe vakuum qullanabız. Monı "dımlı banka quyu" yäki, xalıqçan ataması belän "hicama" dibez."
Ähämiyätle noqta - döres belgeçkä yasatu
Xäzer bik ähämiyätle noqtağa kilik - banka quyunı belgeçlärgä yasatu mäsäläse. Söläyman Ärsoynıñ bu nisbättän kisätüe bik açıq: "Törkiyädä yuğarı meditsina mäktäben tamamlağan tabiblar ğına traditsion häm östämä meditsina belän şöğıllänä ala. Monnan tış, tabib bulu ğına citmi. Sälamätlek saqlaw ministrlığı tarafınnan akkreditatsiyälängän uqıtu üzäklärendä tiyeşle östämä meditsina praktıkası buynça belem alu mäcbüri."
Häm yış qına "cir astı" dip atala torğan, standarttan tış şartlarda êşläwçe üzäklärdän yıraq toru bik möhim. Tabib Ärsoy bolay dip assızıqlıy: "Bu xirurgik protsedura. Gigiyena bik ähämiyätle, häm anı osta qullar başqaruı bik möhim. Hiçşiksez, protseduranı Sälamätlek saqlaw ministrlığı tarafınnan raslanğan häm sertifikatı bulğan tabib başqara torğan üzäklärgä barırğa kiräk."
Hicama terapiyäse qaysı sälamätlek problemalarında näticäle?
Dotsent doktor Ärsoy süzlärençä, anıñ iñ möhim yoğıntısı awırtunı basuında kürenä. Ul anıñ xronik baş awırtularında häm migren’dä bik näticäle buluın assızıqlıy: "Bügenge meditsinada patsientlar qaywaqıt ğamäldäge däwalaw ısulları belän näticägä ireşä almıy. Bez bu patsientlarnı 3 seanssta, qaywaqıt 8-10 seanssta remissiyä çorına kertä alabız, alar ozaq waqıtqa awırtudan arına häm tormış sıyfatı yaxşıra."
Muyın, arqa häm bil awırtuları da hicama terapiyäse näticäle bulğan ölkälär arasında.
Läkin banka quyu - awırtunı basuı öçen ğenä tügel. Ul, şulay uq, qayber xronik awırularda yärdäm itüçe rol uynıy. Dotsent doktor Ärsoy mondıy mäğlümat belän urtaqlaşa: gipertoniyä häm qan lipidlarınıñ yuğarı däräcäse kebek yöräk-qan tamırları problemalarında banka quyu belän bäyle tikşerenülär bar. Monnan tış, diabet belän awıruçılarda darularğa östäp banka quyu terapiyäse qullanılğanda, ul qan şikären köyläwgä uñay yoğıntı yasıy diğän küzätü bar.
Yomğaqlap äytkändä: 4000 yıllıq bu borınğı ısul, döres qullanılğanda, zamança meditsina belän berrättän nıq yärdäm kürsätä ala. Läkin şunı isegezdä totığız: başta belgeç tabib belän kiñäşläşü häm sertifikatlanğan üzäk saylaw bik möhim.
