75 tän artıq teldän cıyılğan 223 süz arasınnan dönyadağı iñ matur 15 süz saylandı. Tel belgeçläre, yazuçılar häm mädäniyät belgeçlärennän torğan xalıqara jyuri bu isemlekne süz yasalışı, mäğnä tiränlege, siräklek häm mädäni ähämiyät kebek kriteriylar nigezendä tözede. Bu isemlektä törek telennän dä ber süz bar.

 Tel öyränü platforması Babbel  Reddit häm TikTok kebek onlayn cämğıyätlärdä meñlägän tel bäxäsen analizlap , keşelär matur, täêsirle häm unikal dip tapqan  75 teldän 223 süzdän torğan isemlek tözede. Aña tel häm mädäniyät belgeçläreneñ täqdimnäre östälde. Annarı xalıqara jyuri ciñüçene bilgeläde. Läkin şunı da äytergä kiräk: bu näticä fänni yäki universal qullanılıştağı isemlek tügel. Bu süzlärneñ yañğıraşına, mäğnäsenä, lingvistik originallegenä  häm mädäni ähämiyätenä nigezlängän saylap alu .Häm menä berençe urındağı süz.

 Bu süz Yaña Zelandiyäneñ töp tele bulğan maori telennän - Kaytiakitanga. Ul tabiğat’ne saqlaw häm kiläçäk buınnar öçen anıñ turında qayğırtu cawaplılığın belderä. Ul äylä -tirä moxitne saqlawnı ğına tügel, ä saqlıq häm qayğırtuçanlıq xisen dä üz êçenä ala.

Babbel belderüenä qarağanda, bu süz unikal’ yañğıraşı, tirän mäğnäse häm küp tellärdä turıdan -turı êkvivalentı bulmağan töşençäne belderüe belän ayırılıp tora.

 Tel belgeçe Êsteban Tuma Portilla äytüençä, bu töşençä bügenge könda global masştabta zur mäğnägä iyä buldı, çönki klimat üzgäreşe yoğıntısı torğan sayın nığraq sizelä. “Keşelär klimat üzgäreşe näticälären kürgändä kaytiakitanga bezgä äylänä -tirä moxitkä  häm ber-berebezgä qarata cawaplılığıbıznı iskä töşerä”,- di ul.

Babbelga kürä, qayber süzlär, bigräk tä azçılıq yäki yuqqa çığu qurqınıçı astında bulğan tellärdä oçrıy torğan süzlär başqa tellärdä tögäl êkvivalentları  bulmağan täcribälärne  häm qıymmätlärne belderä, şulay itep  dönyağa törle qaraşlar tudıra. Yäğni, tel yuğalğaç, anıñ belän bergä barlıq unikal mäğnälär dä yuqqa çığa.

 İsemlekneñ qalğan öleşendä nilär bar? Äydägez bu süzlär dönyasına bergäläp säyäxät itik.

 İsemlektä ikençe urında grek telennän “Aura” süze bar. Ul keşe tiräsendä sizelä torğan unikal ênrgiya  yäki atmosfera digänne añlata.

Oçençe urındağı süz – vels telennän "Hiraeth”. Yuğalğan yäki berqayçan da tulısınça bulmağan  yort yäki waqıt öçen tirän sağış digänne añlata.

Dürtençe urında yapon telennän "Ikigai” süze bar. Anıñ mäğnäse - keşegä här irtä urın-cirennän torırğa säbäp birüçe tormış maqsatı.

Bişençe urında -ukrainça "Iriy"süze. Rivayätlärgä kürä, qoşlar häm ruxlar qışın küçenä torğan cılı, mifik cir digänne añlata.

Altınça urında tağın ber yapon süze - "Kintsugi” bar. Watıq keramikanı altın belän tözätä torğan, yarıqlarnı yäşerü urınına kürenerlek itä torğan sänğat’.

 Cidençe urında- idiş telennän "Luftmensch” süze. Ul köndälek tormışnıñ ğamäli burıçlarınnan kübräk üz ideyäläre  häm xıyalları belän yäşäwçe idealist digänne añlata.

Sigezençe urındağı süz -  Mamihlapinatapai, bälki dönyadağı iñ ozın süzlärneñ berse. Mäğnäse - ike keşeneñ dä berençe adımnı qarşısındağı keşeneñ yasawın telägän waqıttağı urtaq mäğnäle qaraş.

Tuğızınçı urında -urdu telennän “Naz” süze bar. Sineñ çiksez yaratuluıñnan kilgän qurqınıçsızlıq häm ğorurlıq xise.

Unınçı urındağı süz – ispan telennän "Ojalá” süze. Ber äyberneñ tormışqa aşurı öçen  çın küñeldän ömet belderü digän mäğnägä turı kilä.

Unberençe urında fin telennän "Poronkusema” süze bar. Tönyaq bolanınıñ siyü öçen tuqtağançı ütä alırlıq aranı beldergän tradiśion yıraqlıq ülçäme. Nindi qızıq süz, äyeme?

  İsemlekneñ unikençe urınında portugal telennän "Saudade” süze bar. Yuqlığı belän sağış tudıra torğan ,läkin şul uq waqıtta matur xislär dä uyata torğan sağınu digänne añlata.

Unöçençe urındağı süz – zulu telennän -"Ubuntu."Anıñ mäğnäse -  “Min bar, çönki bez bar “digän añlawğa  nigezlängän  urtaq keşelek fälsäfäse.

 Undürtençe urındağı süz – törek telennän “Yakamoz”.  Anıñ mäğnäse - su öslegendä ay nurı belän barlıqqa kilgän kömeş tösmer.

Häm nihayät unbişençe urında grek telennän "Zephyr” süze. Ul ciñel, yomşaq cil digänne añlata.

 Tel belgeçe Maren Paulinıñ “NZ Herald” qa yasağan belderüe  bik mäğnäle: “Süzne çınnan da üzençälekle qılğan  närsä - anıñ yañğıraşı, mäğnäse, mädäni bäyläneşe häm cämğıyät belän kiräkle waqıtta urnaştıra torğan mönäsäbäte. Başqa tellärdä turıdan -turı êkvivalentları bulmağan  täcribälärne häm qıymmätlärne tasvirlıy torğan süzlär dönyanı qabul itü räweşebezgä yaña perspektivalar östi”,- di ul.

 Şunı da äytergä kiräk -  törek teleneñ dönyağa “Yakamoz” süzen büläk itüe çınnan da ğorurlıq çığanağı.