Törkiyä ilbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan Törkiyäneñ Süriyädäge totrıqlılıqnı xuplawın belderde häm "mömkin qadär tizräk" başqala Dimäşqqä säfär qılaçağın citkerde.

İlbaşı Ärdoğan bu süzlärne Doxada urnaşqan "Äl-Cäzirä" ğaräp televideniyäsenä birgän interv'yusında äytte.

Ärdoğan AQŞ häm İran arasındağı awır çorda tözelgän, qurqınıçsızlıqqa yünältelgän, Törkiyä, Paqıstan häm Soğud Ğaräbstanı arasında küptän tügel imzalanğan Mäkkä urtaq saqlanu kileşüeneñ dönya tınıçlığı öçen möhim xäbär ciberüen assızıqladı. Ul bolay dide: "Bez härwaqıt tınıçlıq yaqlı buluıbıznı äyttek. Tınıçlıq öçen mondıy protsessnı ayruça yaqlawçı illär olarak, bez - Paqıstan, Törkiyä häm Soğud Ğaräbstanı - bu tınıçlıqnı yaqlawçı bularak üz urınıbıznı aldıq. Tınıçlıq yaqlı bularak, bez kiläçäktä dä bu yuldan baraçaqbız".

İlbaşı Ärdoğan: "Ägär Misır teläsä, ul bu öç il arasında kileşügä qul quya häm Misırğa üz işeklären aça ala" - dip östäde.

AQŞ-İzrail-İran suğışı

İlbaşı Ärdoğan AQŞ-İzrail häm İran arasındağı suğış nisbätennän fikeren belderep, telägeneñ tınıçlıqnıñ mömkin qadär tizräk urnaşuı buluın äytte.

Ormuz buğazı yabılu säbäple kilep çıqqan qıyınlıqlarğa iğtıbarnı yünältep, Ärdoğan bolay dide: "Bu transport yulın mömkin qadär tizräk açarğa, dönya neft' transportın qısqa waqıt êçendä açarğa häm, ömetlänäbez, dönya neft' transportındağı bu bay ağımnı tuqtatmasqa kiräk. Bez monı yaqlıybız, häm İran da monı yaqlıy. Bezneñ telägebez - Ormuz buğazında diñgez transportı tüläwsez açılsa, bu küpkä urınlıraq bulır ide."

Törkiyäneñ AQŞ belän İzrailneñ İranğa höcümnäre häm Tährannıñ Farsı qultığı illärenä höcümnärenä qarata pozitsiyäse turında sorağaç, Ärdoğan bolay dide: "Bez monda suğış yaqlı tügel, bez tınıçlıq yaqlı, läkin İzrail bu suğışta töp aktyer. İzrail monda suğışnı daimi räweştä xupladı, ul suğış yaqlı buldı."

"Mömkin qadär tizräk Dimäşqqä baraçaqmın"

İlbaşı Ärdoğan, şulay uq, Süriyädä İlbaşı Äxmät Şara çitäkçelegendäge yaña idarä belän mönäsäbätlär häm İzrailneñ Süriyägä höcümnäre turında bolay dip belderde:

"Bezneñ däwlät mexanizmnarı Süriyä belän bik yaxşı mönäsäbätlärgä iyä, bez bu berdämlekne saqlıybız. Süriyä bezneñ qardäşebez, bez Süriyäne berqayçan da yalğız qaldırmayaçaqbız. Bu protsessta Süriyä üz qardäşläreneñ qızıqsınuın häm borçıluın küräçäk".

Süriyädä Bäşär Äsäd rejimın bärep töşerügä kitergän protsessta Törkiyäneñ role turında İlbaşı Ärdoğan: "Xodayğa şöker, İlbaşı Şara häm xezmättäşlär monı bik yaxşı belä. Bez axırına qadär quldan kilgänneñ barısın da êşlädek. Kiläçäktä dä şulay êşläyäçäkbez. Min dä bik tizdän Dimäşqqä baraçaqmın, inşallah", - dide.

"Bez Ğazzäne yalğız qaldıra almıybız."

İzrailneñ Ğazzägä höcümnäre turındağı sorawğa cawap birep, Ärdoğan: "Bez Ğazzäne yalğız qaldıra almıybız. Bez moña qadär Ğazzägä qarata üz burıçıbıznı ütädek häm monı däwam itäçäkbez", - dide.

İzrail säyäsätçeläre häm matbuğatınıñ Törkiyägä qarata agressiv pozitsiyäse turındağı sorawğa cawap birep, Ärdoğan bolay dide: "Qarağız, bez sezneñ belän suğış turında söyläşmibez, bez tınıçlıq turında söyläşäbez, dönya tınıçlığın niçek täêmin itärgä mömkin dibez, läkin ägär Törkiyägä tınıçlıq urınına suğış öçen höcüm itsälär, Törkiyä bu suğıştan baş tartmayaçaq, min monı bik açık häm tögälz äytäm. Bez mondıy xälne kiçerergä telämibez".

"Rusiyä belän mönäsäbätlärebez bik yaxşı."

Mäskäw belän mönäsäbätlär turında Ärdoğan bolay dide: "Rusiyä belän mönäsäbätlärebez bik yaxşı. Bez mönäsäbätlärebezne telefon diplomatiyäse aşa daimi räweştä saqlıybız. Minem tiyeşle ministrlarım Rusiyädäge xezmättäşlärenä daimi räweştä şaltırata, alar da minem tiyeşle ministrlarıma şaltırata."