TÜRKİYE
2 min uqıu
Xaqan Fidan İzrailneñ bozılğan abruyın tözätü öçen yaña doşmannar êzläwen belderde
Törkiyä tışqı êşlär ministrı İzrail däwläteneñ Yaqın Könçığıştağı pozitsiyäsen bäyäläde.
Xaqan Fidan İzrailneñ bozılğan abruyın tözätü öçen yaña doşmannar êzläwen belderde
Törkiyä tışqı êşlär ministrı Xaqan Fidan (ARXIV)

Törkiyä tışqı êşlär ministrı Xakan Fidan şäxsi telekanalda çığış yasap, İzrailgä qarata doşmanlıq dönya külämendä, universitet kampuslarınnan alıp gazetlarğa qadär arta baruın belderde. "Alar küz aldıbızda üterä. Alar açıqtan-açıq härqayda totrıqsızlandıruçı rol uynıy. êlek alar bu totrıqsızlandıruçı rolnı berniçä ğadi media manevrı belän yäşerä ala ide. Xäzer alar monı yäşerä dä almıy", - dide.

Tel-Aviv administratsiyäseneñ bozılğan abruyın üzgärtü öçen yaña doşman êzläwen bilgeläp ütep, Fidan bolay dip östäde: "İzrail yaki başqa teläsä-nindi aktyer bezneñ milli häm töbäk mänfäğatlärebez belän qarşılıqqa kergängä qadär, bezneñ qurqırğa, ikelänergä yaki çigenergä bernindi säbäp yuq. Bezneñ monıñ belän bernindi problemabız yuq. Suğışu - bezneñ êşebez, bötenläy problema tügel. Problema närsädä? Problema şunda ki, İzrail minem genä problemam tügel, bu dönya probleması".

Xakan Fidan İzrailneñ Törkiyä öçen genä tügel, ä böten xalıqara cämğıyät öçen urtaq problemağa äylängänen assızıqladı häm bolay dip däwam itte:

"Bolar keşelek kütärä almaslıq yökkä äylände. Keşelek monı üz säyäsäte häm fikere belän kütärä almıy. Keşelekneñ vöcdanı da, säyäsi sistemalar da, iqtisadi sistemalar da kütärä almıy. Sez moña qaysı sistemadan ğına yaqın kilsägez dä, bu keşelärne yaqlıy alırlıq parametr yuq. Şuña kürä, alar minnän sorağaç, bez härwaqıt xalıqara cämğıyätkä: "Ni öçen sez monı minem problemam ğına itäsez?" - dip äytäbez. Min moña qarşı qıçqırıp äytä alırlıq berdänber il bulırğa mömkin, läkin bu problema härkemneñ probleması. Ägär sez minem härkemneñ problemasın yalğız xäl itüemne telisez ikän, härkem kiläçäk, qulın utqa salacaq, diplomatik pozitsiyä alacaq häm bu keşelärgä kiräkle sanktsiyälär qullanacaq."

Bu kontekstta Fidan Törkiyäneñ İzrail belän yaqınça 10 milliard dollarlıq säwdäne tuqtatırğa qarar qıluın iskä töşerde, bu adımıñ İzrail iqtisadın turıdan-turı cimerü urınına köçle säyäsi xäbär cibärüne maqsat itep quyğanın assızıqladı.

Ministr Fidan, Awrupa illäreneñ tarixta berençe tapqır İzrailgä koral satuğa çikläwlär kertüenä iğtibarnı yünältep, tübändägelärne belderde:

"Bu berençe tapqır bula. Xolokost arqasında İzrail Awrupanıñ vöcdanına yök kebek ide, häm İzrail monı tulısınça faydalandı. Şuña kürä İzrailgä qarata çiksez tüzemlelek bar ide. Xäzer bez tüzemlelekneñ betkänen küräbez. Xäzer İzraildä radikal säyäsätçelärgä qarata säyäxät tıyuıları häm qulğa alu orderları çığarıla. Xalıqara cınayat mäxkämäse Netanyaxu häm anıñ xezmättäşlärenä qulğa alu orderları çığardı, başqasa äytkändä, keşelek häm xalıqara cämğıyät küpmeder däräcädä köç quya."