SÄYÄSÄT
2 min uqıu
AQŞ-İran kileşüennän soñ berençe qorallı bäreleş: kileşü bozıldımı?
Ormuz buğazındağı korab krizisınnan soñ, AQŞ İrannıñ raketa saqlağıçlarına höcüm itte, ä İran töbäktäge Amerika bazaların utqa totıp cawap birde. Uzğan atnada imzalanğan üzara añlaşu memorandumı qaynar konfliktta berençe citdi sınawğa duçar buldı.
AQŞ-İran kileşüennän soñ berençe qorallı bäreleş: kileşü bozıldımı?
AQŞ häm İran bayraqları (Arxiv)

İran häm AQŞ arasında diplomatik söyläşülärneñ yaña êtabına berniçä kön qalğanda xärbi bäreleş buldı. Konfliktnıñ 12 nçe könendä üzara höcümnär yasaw töbäktä kiyerenkelekne arttırdı.

AQŞ idaräse Ormuz buğazında yök korabına dron höcüme öçen üç alu räweşendä İrannıñ raketa häm dron saqlağıçlarına höcüm itüen belderde. Tähran isä bu adımnıñ yaña imzalanğan añlaşu memorandumın açıqtan-açıq bozuwın äytte häm töbäktäge Amerika xärbi obyektlarına höcüm itüen citkerde.

Üzara cawap höcümnäre

AQŞ Üzäk Komandalığı (CENTCOM) operatsiyäne ilbaşı Donald Trampnıñ Ormuz buğazında korabqa höcüm öçen İrannı ğayepläw belderüennän soñ başladı.

AQŞ xärbiläre İran yar buyındağı radar stantsiyälärenä häm raketa häm dron saqlaw urınnarına höcüm itüen belderde häm operatsiyäneñ räsemnären urtaqlaştı.

İrannıñ inqıylab saqçıları gvardiyäse AQŞnıñ bu adımına töbäktäge Amerika xärbi bazaların utqa totıp cawap birde. Tährandağı säyäsi qanat ta höcümnärgä qatı reaktsiyä belderde.

Ormuz buğazı - xakimlek öçen köräş mäydanı

Bu soñğı krizis, global’ ênergiya taşu öçen iñ möhim noqta bulğan Ormuz buğazı östennän kontrol’ öçen köräşne yañadan quzgattı.

Tähran administratsiyäse küptän tügel imzalanğan kileşü alarğa Ormuz buğazı aşa ütüçe korablar östennän tulı kontrol’ birä dip raslıy. Töbäktäge belgeçlär İrannıñ Ormuz buğazın AQŞ belän söyläşülärdä iñ zur diplomatik söyläşü çige häm kirtäläw çarası itep saylawın belderä.

Livan çiğendä yaña kileşü

Töbäktä İran belän AQŞ arasındağı kiyerenkelek köçäyä barğanda, Vaşingtonda Livan belän İzrail’ arasında diplomatik üseş küzätelde.

AQŞ citäkçelegendäge söyläşülär näticäsendä, İzrail’ häm Livan arasındağı konflikt tsıklın tuqtatuğa yünältelgän qısa kileşüenä qul quyıldı.

AQŞ Däwlät departamentı tarafınnan bastırılğan belderügä qaraganda, "Xizbulla" kebek däwlätkä qaramağan xäräkätlärne qoralsızlandırudan soñ, İzrail’ xärbiläre Livan territoriyäsennän äkrenläp çığaçaq.

Läkin Livandağı "Xizbulla" kileşüdän baş tartuın iğlan itte, anıñ tulısınça İzrail’ mänfäğatlärenä xezmät itüen belderde.

Kileşü imzalanğan waqıtta İzrail’ armiyäseneñ Livan çiğendäge Markab şähäre yanındağı rayonnarnı bombağa totunı däwam itüe töbäktä utnı tuqtatu tırışlıqlarınıñ bik ualuçan buluın tağın ber tapqır kürsätte.

Öyrän
İran: Oman belän söyläşülär Ormuz buğazı aşa korablar ütüenä yünältelgän
NATO Änkarada saqlanunı häm Ukrainağa yärdämne arttıru wäğdäsen birde
Rutte NATO sammitı öçen “iskitkeç” urın äzerlägäne öçen Ärdoğanğa räxmäten citkerde
Putin häm Tramp Änkarada uzacaq NATO sammitı aldınnan Ukraina turında fiker alıştı
Zelenskiy telefon aşa Tramp belän söyläşte
Putin: İñ zur atom däwlätläre bularaq, Rusiyä häm AQŞ global qurqınıçsızlıq öçen berdäy cawaplı
Daniyä Qıtay tışqı êşlär ministrın qabul itä
AQŞ ilbaşı urınbasarı Vêns:"Tramp, mäcbür qalmasa, İranğa ğaskär cibärmäyäçäk"
Doxa başwatqıçı: Tramp oçraşu bulasın äytte, ä Tähran monı kire qaqtı
Tramp: "İran belän irtägä Doxada söyläşü bulaçaq"
Burkina-Faso Frantsiyä belän diplomatik mönäsäbätlären özde
AB-Qazaqstan aviaśiyä, möhim çimal häm viza ciñellege kileşülären imzaladı
“Livan suğışın tuqtatı tırışlıqlarında alğarış bar”
Qahirä cıyılışı başlandı
İran delegatsiyäse häm AQŞ ilbaşı urınbasarı Vêns kiçekterelgän söyläşülär öçen Şveytsariyägä kilde
İran belän AQŞ arasındağı kileşü memorandumına Paqıstan "aradaşçı" bularaq imza kuydı
Tramp häm Päzäşkiyan imzaladı: AQŞ-İran kileşüe "räsmi räweştä tämamlandı
İran matbuğatı: AQŞ belän tözelgän kileşü tekstı imzalar quyılğannan soñ bastırılaçaq
Tramp: İran belän bik köçle kileşü tözedek
“AQŞ–İran kileşüeneñ 24 säğat’ êçendä tämamlanuın kötäbez”