İrannıñ yarım-räsmi “ISNA” agentlığı xäbär itüençä, İran deputatı Ormuz buğazında İrannıñ xoquqların räsmiläşterü planınıñ milli valyuta - rialnı töbäk finans mexanizmnarı aşa nığıtunı maqsat itep quyuın belderde.

İran parlamentı prezidiumı äğzası Äxmät Naderi plannıñ diñgez tranzıtı öçen tüläwlärne rialda başqarunı küzdä totuın, bu adımnıñ töbäk säwdäsendä rialnıñ rolen arttıru yulı buluın citkerde.

Naderi strategik su yulında diñgez transportın idarä itüdän häm köyläwdän yıllıq kerem 10-15 milliard dollar arasinda bulaçağın farazladı. Qayber analizlarda kürengän yuğarıraq sannarnı ul "artıq küpertelgän" häm çınbarlıqqa turı kilmi dip kisätte.

Tähran deputatı Ormuzğa bäyle keremnärneñ "émotsional’ häm rėal’ bulmağan" tasvirlamalarınnan tayçınırğa kiräklegen assızıqladı, mondıy xikäyälär qarşı köçlär tarafınnan iqtisadi häm social’ basımnı köçäytergä mömkin dip belderde.

AQŞ belän İzrailneñ 28 fevral’dä İranğa qarşı suğış başlawı Ormuz buğazında diñgez transportına citdi yoğıntı yasadı. Uzğan atnada İslamabadta Vaşington-Tähran söyläşüläre uñışsız tämamlanğannan soñ, AQŞ xärbi-diñgez blokadası iğlan itelgäç, kiyerenkelek tağın da köçäyde.

Kön sayın dönya külämendäge neft’ täêminatınıñ yaqınça 20 protsentı ütä torğan buğazdağı qurqınıçsızlıqnıñ kimüe neft’ bäyäläreneñ, şulay uq, transport häm iminlek çığımnarınıñ artuına kiterde.