DÖNYA
1 min uqıu
Ğalimnär moñarçı kürelmägän planetanı açtı
Ğalimnär sünep baruçı yoldız kisäklärennän formalaşqan, moñarçı kürelmägän yaña planeta açuların farazlıy.
Ğalimnär moñarçı kürelmägän planetanı açtı
Ğalimnär moñarçı kürelmägän planetanı açtı (TRT HABER) (ARXIV)

Belgeçlär orbitasında äylänä torğan ülgän yoldızlarnıñ kisäklärennän barlıqqa kilgän mondıy "ikençe buın" planetanıñ berençe tapqır küzätelüen belderä. Tikşerenüne citäkläwçe Warwik universitetınnan doktorant Djeymi Williams: "İkençe buın planetalar — yoldız ülgändä tışqa atqan matdälärdän yaralğan dönyalar. Bolar bik siräk oçrıy häm aq kärlä yoldız tiräsendä mondıy planeta tabu bötenläy kötelmägän xäl ide. Bu üze tiräsendä äylängän yoldıznıñ külennän yañadan tuğan planetanı tabuğa oxşağan," — di.

Aq kärlä yoldız tiräsendä berençe tapqır küzätelde

Astronomnar êlegräk pulsar dip ataluçı tığız yoldızlar tiräsendä mondıy "yañadan tuğan" dönyalarnıñ ürnäklären tapqan ide. Läkin mondıy tör planeta berençe tapqır aq kärlä yoldız tiräsendä küzätelde. Ğalämdä ülgän yoldızlarnıñ küpkä kiñräk taraluın isäpkä alğanda, bu açış farazlanğannan da kübräk yañadan tuğan planeta bulırğa mömkinlegen kürsätä.

Yaşärgä yaraqlı planetalarnı êzläwdä yaña mömkinlek

Räsmi räweştä raslanğan oçraqta, bu kük ciseme üz töreneñ berençe ürnäğe bulıp qına qalmıy, başqa ülgän yoldızlarnıñ yaqtılığındağı oxşaş ximik êzlärne tabıp, mondıy planetalarnı tağı da kübräk açu öçen yul kürsätä.